درسنامه آموزشی پیام های آسمان هفتم

در فروشگاه‌های لوازم خانگی همراه هر وسیله یک دفترچه راهنما قرار دارد. این دفترچه شیوهٔ استفاده صحیح از وسیله، راه‌های تمیز کردن آن و حتی برطرف کردن برخی از خرابی‌های ساده را نیز یاد داده است. این دفترچه‌های راهنما را سازندگان آن نوشته‌اند که از هر کس دیگری به آن وسیله آگاه‌تر بوده‌اند.
اکنون بیندیشیم؛
چرا سازندگان، دفترچه راهنما را کنار وسیله‌ها قرار می‌دهند؟
اگر کسانی که می‌خواهند از این وسیله‌ها استفاده کنند، این دفترچه‌ها را کنار بگذارند و به آنها توجّه نکنند، ممکن است چه اتّفاقی برای وسایل‌شان بیفتد؟

خداوند آفرینندهٔ ماست و بهتر از هر کسی می‌داند که چه چیزی برای ما زیان‌آور و چه چیزی مفید است؛ به همین دلیل، او به ما آموخته است چگونه زندگی کنیم، از چه چیزی دوری کنیم، و به چه کارهایی بپردازیم.

یکی از مواردی که خداوند ما را به اجتناب و دوری از آنها دستور داده، نجاسات است. رعایت طهارت و دوری از نجاسات نه تنها موجب سلامتی جسم و روح ما می‌شود، بلکه مقدمه و شرط قبولی برخی عبادات نیز هست.

آشنایی با احکام نجاسات

در اینجا با شش مورد از نجاسات آشنا می‌شویم:
1- خون: خون در بدن انسان مایع ارزشمندی است که بدون آن، زندگی غیرممکن است. اما خون بعد از خارج شدن از بدن نجس محسوب می‌شود و باید از تماس با آن خودداری کرد. علاوه‌بر خون انسان، خون حیواناتی که خون جهنده دارند نیز نجس است.
2و 3- ادرار و مدفوع: مواد زائد و سمّی بدن که خطرناک و بیماری‌زا هستند، به‌صورت ادرار و مدفوع از بدن خارج می‌شوند. این مواد نجس هستند. به همین دلیل باید محل دفع ادرار و مدفوع را با آب شست‌وشو داد. این کار علاوه بر اینکه برای سلامتی ضروری است، برای به‌جا آوردن نماز، واجب است.
خوب است بدانیم، ادرار و مدفوع حیوانات حرام گوشتی که خون جهنده دارند، مانند گربه و موش نیز نجس است؛ اما ادرار و مدفوع حیوان‌های حلال گوشت، مانند گاو و گوسفند نجس نیستند.
4و 5- سگ و خوک: تمام اجزای بدن سگ و خوک (مو، ناخن، پوست و استخوان) و رطوبت‌های آن نجس است.
از سگ می‌توان برای نگهبانی و یا شکار استفاده کرد، ولی باید محل نگهداری آن، دور از محل زندگی انسان باشد.

6- شراب: شراب و هر مایع مستی‌آوری نجس است. قرآن کریم نوشیدن شراب را (چه کم و چه زیاد) حرام اعلام کرده و یکی از بزرگ‌ترین گناهان شمرده است.

مطهِّرات

در اینجا با دو مورد از مطهِّرات که نجاسات را پاک می‌کنند، آشنا می‌شویم:

1- آب

یکی از نعمت‌های ارزشمند خداوند به انسان بخشیده، آب است. آب سرچشمه زندگانی است و بدون آن هیچ موجود زنده‌ای باقی نمی‌ماند. خداوند آب را طوری آفریده‌ است که هم پاک است و هم پاک کننده است.

آب یا راکد است یا جاری و آب راکد نیز یا کُر است یا قلیل.

آب جاری آبی است که از زمین می‌جوشد و جریان دارد؛ مانند آب چشمه، قنات و رودخانه. آب باران نیز حکم آب جاری را دارد.
اگر مقدار آب حداقل 384 لیتر باشد، به آن آب‌کُر گفته می‌شود، همانند آب منبع، حوض و استخر که به این مقدار برسد. آب لوله‌کشی ساختمان‌ها، حکم آب‌کُر را دارد؛ زیرا به منبع آب شهر یا روستا متصل است که مقدار آن بیش از آب‌کُر است.
آب جاری و کر در برخورد با نجاست، نجس نمی‌شود. مگر اینکه به‌وسیلهٔ نجاست، رنگ یا بویش تغییری کند؛ مثلاً رنگ خون را به خود بگیرد.
اگر مقدار آب از 384 لیتر کمتر باشد، به آن آب قلیل گفته می‌شود، مانند آب لیوان، پارچ و آفتابه. آب قلیل اگر با چیز نجس برخورد کند، نجس می‌شود؛ گرچه نجاست اندک باشد، مثل آنکه ذرّه‌ای خون در سطل آب بریزد.

شیوۀ تطهیر با آب

برای پاک شدن چیزهایی که نجس شده‌اند، ابتدا باید نجاست را برطرف کنیم، سپس آن را زیر شیر آب بگیریم یا در آب جاری فرو ببریم، به طوری که آب به تمام جاهای نجس شده برسد. نمودار پایین شیوه تطهیر اشیاء نجس با آب قلیل و کر را نشان داده است:

ظرفی را که سگ لیسیده یا از آن آب خورده است، باید ابتدا خاک‌مال کرد، سپس آن را دو بار شست تا پاک شود. این ظرف بدون خاک‌مال کردن پاک نمی شود.

2- زمین

هرگاه کف پا یا کف کفش هنگام راه رفتن نجس شود، اگر راه رفتن را به مقداری ادامه دهیم که آلودگی‌ها برطرف شود، پاک می‌شود؛ بنابراین زمین یکی از مطهِّرات است که کف پا و یا ته کفشی را که به واسطه راه رفتن نجس شده باشد، پاک می‌کند؛ البته با چهار شرط:
اوّل: خود زمین پاک باشد، دوم: زمین خشک باشد، سوم: عین نجاست، با راه رفتن روی زمین کاملاً برطرف شود، چهارم: زمین سبزه‌زار، موکت یا فرش نباشد.